အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မူဆလင္ဒကာႀကီးစိုက္ယဒ္ဟာဂ်ီေဘလားလ္ႏူးရ္ကဗုဒၶဘာသာႏွင့္သက္ဆိုင္တဲ့ ေမးခြန္းမ်ားကို အင္တာနက္လူမႈစာမ်က္ႏွာမွတဆင့္ မတူကြဲျပားျခင္းႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေ ရးပါတီဥကၠ႒ ဒကာ ႀကီးဦးေနမ်ိဳးေ၀အား ေျဖရွင္းခ်က္ေတာင္း ေမးျမန္းထားသည္ကို ဖတ္ရႈရပါ တယ္၊ ဦးေနမ်ိဳးေ၀က ၄င္းတို႔၏ အစၥလာမ္ဘာသာ၏ ကုရ္အာန္ က်မ္းအား ယုတၱိက်က် ေထာက္ ျပေ၀ဘန္မႈအေပၚ သူတို႕မူဆလင္မ်ားဘက္မွ က်နေသျခာလက္ခံႏို္င္ေလာက္သည့္အထိ ေျဖရွင္း ႏိုင္ျခင္းမရွိပါပဲ၊ မိုးႀကိဳးကို ထန္လွ်က္ႏွင့္ကာသည့္ပမာ ဗုဒၶဘာသာကိုပင္ ျပန္လည္၍ေမးခြန္း ထုတ္ထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
ထို မူဆလင္ဒကာႀကီး၏ ေမးခြန္းအားလံုးဟာ ဒကာ ဦးေနမ်ိဳးေ၀ က ကုရ္အာန္က်မ္းအား ေ၀ဘန္ သကဲ့သို႔ က်မ္းစာမ်ားထဲမွ ထုတ္ႏႈတ္ကာေထာက္ျပထားသလိုမဟုတ္ပဲ ေထရ၀ါဒဗုဒၶ ပိဋ ကတ္ေတာ္ မ်ားကို အေပၚယံေလးမွ်ပင္ ေလ့လာျခင္းမရွိပါပဲ ကေလးဆန္ဆန္သေဘာမွ် ေမး ခြန္း ထုတ္ထားတာကို ေတြ႔ရွိရပါတယ္၊ ပါတီဥကၠ႒ ဒကာဦးေနမ်ိဳကို ဗုဒၶဘာသာဟုထင္မွတ္တဲ့အတြက္ လက္စားေခ်တဲ့သေဘာနဲ႔ ဗုဒၶဘာသာကိုျပန္လည္၍ ေမးခြန္းထုတ္တာျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္၊ တကယ္ ေတာ့ ဒကာဦးေနမ်ိဳးေ၀ဟာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ဦး မဟုတ္ပဲ မည္သည့္ဘာသာမွမကိုးကြယ္ေသာ ဘာသာမဲ့တစ္ဦးသာျဖစ္ပါတယ္။ မူဆလင္ဒကာရဲ႕ ဗုဒၶဘာသာအေပၚ လုပ္ႀကံေမးခြန္းမ်ားကို ေျဖရွ င္းေပးပါရန္ ဓမၼမိတ္ေဆြ စာဖတ္ ပရိသတ္မ်ားမွ ေလွ်ာက္ထားၾကေသာၾကာင့္ေျဖၾကားေပးလိုက္ ပါတယ္။
ဒကာႀကီးစိုက္ယဒ္ဟာဂ်ီေဘလားလ္ႏူးရ္ေမးထားေသာေမးခြန္းေတြထဲကပထမဆံုးေမးခြန္း ကိုဦး စြာေျဖေပးပါမယ္။ဒကာႀကီးေမးထားတာက…
ရွင္ႀကီး ေဂါတမရဲ႕ ပိဋကတ္သုံးပုံေတာင္ သီရိလကၤာမွာ သကၠတနဲ႔ ရွိေနၿပီး က်ေနာ္တုိ႔ႏုိင္ ငံမွာပါဠိနဲ႔ ရွိေနပါတယ္။သကၠတလုိ ရွိေနတဲ႔ ပိဋကတ္သုံးပုံကုိ သုံးႀကိမ္သုံးခါပဲျပင္ၿပီး (သံဃယနာ တင္ၿပီး) ေပမယ့္၊ ပါဠိလုိျဖစ္တဲ့ ျပည္တြင္းက ပိဋကတ္သုံးပုံက ဘာျဖစ္လုိ႔ ေျခာက္ႀကိမ္ထိ ျပင္ထား ရပါသလဲ?၊ လူႀကီးမင္း သတိလက္လြတ္ျဖစ္ေနတာေလးတစ္ခုကို ေထာက္ျပခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္ တို႔ရဲ႔ က်မ္ေတာ္ျမတ္ကုရ္အာန္ ဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း(၁၄၀၀)ေက်ာ္က မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ (PBUH)ထံ ေကာင္းကင္တမန္ေတာ္ႀကီးမွ တဆင့္ အလႅဟ္အသ်ွင္ျမတ္မွ သူ႔အခ်ိန္နဲ႔သူ လိုအပ္သ လို(၂၃)ႏွစ္တာကာလအတြင္းမွာ ခ်မွတ္ထုတ္ျပန္ ခဲ့တဲ့ ေကာင္းကင္က်က်မ္းတစ္ေဆာင္ျဖစ္ပါတ ယ္ လို႔ဗုဒၶဘာသာရဲ႔ သဂၤါယနာကိုေမခြန္းထုတ္ၿပီး တစ္ဆက္ တည္းမွာ သူတို႔ရဲ႔အုရ္အာန္က်မ္းကို ေကာင္းကင္က်က်မ္ျဖစ္ေၾကာင္း အမြန္းတင္ထားပါတယ္။
ဒကာႀကီးေတာ္စိုက္ယဒ္ဟာဂ်ီေဘလားလ္ႏူးရ္ေရ ယခုဦးဇင္းကိုယ္တိုင္ သီရိလကၤာမွာ ေရာက္ရွိ ပညာေတာ္သင္ယူေနပါတယ္၊ဒကာေျပာသလို သီရိလကၤာမွာ ပိဋကတ္သံုးပံုကို သကၠတ ဘာသာျဖင့္ ေရး သားထားျခင္း၊မွတ္တမ္းတင္ထားျခင္း၊လံုး၀(လံုး၀)မရွိပါဘူးဒကာ၊ သီရိလကၤာမွ မဟုတ္ ပါဘူူး၊ထိုင္း၊ကေမၺ ာဒီးယား၊လာအို၊ျမန္မာ စေသာမည့္သည့္ေထရ၀ါဒ ႏိုင္ငံမွာမွ ပိဋကတ္ ေတာ္မ်ားကို သကၠတဘာသာျခင္း ေရးသားထားျခင္း၊မွတ္တမ္းတင္ထားျခင္းမရိပါဘူးဒကာ။ ပါဠိ ဘာသာျဖင့္သာ စနစ္က်က် တည္ရွိပါတယ္။
ေနာက္တစ္ခုက သဂၤါယနာကိစၥပဲျဖစ္ပါတယ္၊ သဂၤါယနာ တင္ျခင္း၏မူလရည္ရြယ္ခ်က္ ကိုကဗုဒၶ ျမတ္စြာ၏ ေဒသနာေတာ္ျမတ္တို႔ကို ၊”တစံုတရာျပင္ဆင္ျခင္း၊ ပယ္ႏႈတ္ျခင္း၊ျဖည့္စြက္ျခင္း ” လံုး၀မျပဳရ ေလေအာင္ ဗုဒၶျမတ္စြာ၏ လက္ထက္ေတာ္ကာလကအတိုင္း မူရင္းက်က် ျဖစ္ရေအာင္ ဗုဒၶျမတ္စြာေဟာၾကားခဲ့တဲ့ ေဒသနာေတာ္တို႔ကို မူရင္းအတိုင္းျပန္လည္အတည္ျပဳျခင္းကိုပဲ သဂၤါယ နာတင္ျခင္းလို့ေခၚဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုဒကာႀကီးက ေလ့လာမႈမရွိပဲ ေျပာင္းျပန္ေျပာေန ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေထရ၀ါဒကိုလက္ခံ က်င့္သံုးတဲ့ ႏိုင္ငံအားလံုးမွာ သဂၤါယနာကို ေျခာက္ႀကိမ္ဟု အသိအမွတ္ျပဳမွတ္တမ္းတင္ထားပါတယ္ ေသျခာေလ့လာပါေလ၊ သဂၤါယနာတင္တယ္ဆိုတာ ဘုရားေဟာမူရင္းေတြကို ျပဳျပင္ဖို႔ျဖစ္တယ္လို႔ ဒကာေတာ္စြတ္စြဲသလို ေထရ၀ါဒဗုဒၶသာသနာဟာ သဂၤါယနာတင္ၿပီး ဗုဒၶျမတ္စြာ၏ ေဒသနာေတာ္တို႔ကို ျပင္ဆင္ထားတယ္လို႔ ခိုင္လံုးေသာ အေထာ က္အထားျပႏိုင္ပါက၊ ဒကာႀကီးတို႔ အစၥလာမ္ဘာသာ ေကာင္းတာ မေကာင္းတာမစဥ္းစားပဲ အစၥ လာမ္ဘာသာထဲကို ဦးဇင္းကိုယ္တိုင္၀င္ေရာက္ပါမည္လို႔ ရဲရဲႀကီးကတိေပး လိုက္ပါရဲ႕ဒကာႀကီး။
ဒကာႀကီးေျပာသလို ကုရ္အာန္စာအုပ္ဟာ ေကာင္းကင္ေပၚက က်လာတယ္ဆိုတဲ့ တိက်ခို င္လံုၿပီး၊အာဂမယုတၱိ၊သဘာ၀ယုတၱိရွိရွိနဲ႔ ကမၻာႀကီးကိုခ်ျပႏိုင္မည္ဆိုပါက အျခားဘာသာ၀င္ေတြ အားလံုဟာ သူတို႔ရဲ႕မူရင္းဘာသာကိုစြန္႔ပယ္ၿပီး ဒကာႀကီးတို႔ အစၥလာမ္ဘာသာထဲ ၀င္ေရာက္ လာႏိုင္ပါ တယ္၊ ဒါေၾကာင့္ မူဆလင္အႏြယ္ အစၥလာမ္ဘာသာ၀င္မ်ားတိုးပြားမ်ားျပားလာႏိုင္ေအာ င္ ေကာင္းကင္ ေပၚကေန ကုရ္အာန္ စာအုပ္က်လာပံုကို ယုတၱိရွိရွိ သက္ေသျပသင့္ပါေၾကာင္း ေစ တနာေကာင္းျဖင့္ အႀကံေပးလိုပါတယ္။
ဦးဇင္းတို႔ဗုဒၶဘာသာမွာေတာ့ ၀ါဒတခု၊အယူအဆတခုကို ေရွးအစဥ္အဆက္ ပုဂၢိဳလ္ ေတြယံုၾကည္လက္ခံလာလို႔၊မိဘေတြ၊ဆရာသမားေတြ၊ဘာသာေရးေခါင္း ေဆာင္စသူေတြလက္ခံထားလို႔ဆိုၿပီး မယံုၾကည္ခိုင္းပဲ ကိုယ္ပိုင္အသိ ဉာဏ္နဲ႔ ျဖစ္ႏိုင္မျဖစ္ႏိုင္ ေ၀ဘန္ဆန္းစစ္ၿပီးမွ ယံုၾကည္ၾကဖို႔ တိုက္တြန္းထားပါတယ္။ ဘာသာေရလြတ္လပ္ ခြင့္ကိုေတာင္မကအေတြးအေခၚလြတ္လပ္ခြင့္ကိုေ တာင္ ျပည့္ျပည့္၀၀ႀကီးေပးထားတာပါ။
ဒကာႀကီးရဲ႔ ဒုတိယေမးခြန္းျဖစ္တဲ့ မဟာယာန ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶဘာသာတုိ႔ တက္တက္ စင္ေအာင္ ကြဲေနတာေတြ ဘာေၾကာင္႔ရွိေနတာလဲ? ဟူေသာေမးခြန္းကို ဆက္ၿပီးေျဖ ၾကားေပးပါမယ္။
ေထရ၀ါဒ ႏွင့္ မဟာယာနဟာ အေပၚယံအသြင္သ႑ာန္အနည္းငယ္ကြဲလြဲေနတာမွန္ေပမဲ့ ‘အႏွစ္သာရ’ ႏွင့္ ရယ္မွန္းခ်က္ ကေတာ့ လံုး၀အတူခ်ည္းသာျဖစ္ပါတယ္။
ဥပမာ။ ။
ေထရ၀ါဒ ႏွင့္ မဟာယာန ႏွစ္ခုလံုးသည္
(၁) ျမတ္စြာဘုရားကို နွစ္ဖက္စလုံးက ဆရာ အျဖစ္လက္ခံၾကတယ္။
(၂) သစၥာ ေလးပါး တရားေတာ္ကို ႏွစ္ဖက္လံုးက အျပည္႔အ၀လက္ခံၾကတယ္။
(၃) မဂၢင္ရွစ္ပါး တရားကိုလဲ လက္ခံတာခ်င္း တူညီတယ္၊
(၄) ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ေဒသနာေတာ္ကို လက္ခံတာလဲ တူညီတယ္၊
(၅) ဖန္ဆင္းရွင္ကို ႏွစ္ဖက္လံုးမွာ လက္မခံပဲ ပယ္ၿမစ္ပါတယ္။
(၆) အနိစၥ ၊ဒုကၡ၊အနတၱ နဲ႔ သီလ၊သမာဓိ ၊ပညာေတြကို ႏွစ္ဖက္လံုးက လက္ခံၾကတယ္။
Mahayana and Theravada
Now, what is the difference between Mahayana and Theravada?
I have studied Mahayana for many years and the more I study it, the more I find there is hardly any difference between
Theravada and Mahayana with regard to the fundamental teachings.
1- Both accept Sakyamuni Buddha as the Teacher.
2- The Four Noble Truths are exactly the same in both schools.
3- The Eightfold Path is exactly the same in both schools.
4- The Paticca-samuppada or the Dependent Origination is the same in both schools.
5- Both rejected the idea of a supreme being who created and governed this world.
6- Both accept Anicca, Dukkha, Anatta and Sila, Samadhi, Panna without any difference.
ထိုကဲ့သို႔ အႏွစ္သာရပိုင္းမွာ ေထရ၀ါဒ ႏွင့္ မဟာယာနဟာအားလံုးလက္ခံက်င့္သံုးျခင္းဟာအတူ တူပင္ ျဖစ္ပါတယ္။
ဦးဇင္းတို႔၏ ၀ါဒႏွစ္ခုလံုးဟာ ဒကာႀကီးတို႔မူဆလင္ ဂိုဏ္း ကြဲမ်ားျဖစ္တဲ့ ဆြန္နီမူဆလင္ ႏွင့္ဆီးရို က္မူဆလင္ေတြလို အခ်င္းခ်င္း သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ အၾကမ္း ဖက္ျခင္း၊စသည္မ်ားျပဳလုပ္ ျခင္းနဲနဲမွမရွိပါဘူူး ဒကာ၊ ဒကာတို႔အစၥလာမ္ေတြဟာ ဘာသာမတူလူမ်ိဳးျခားကိုအသာထားလို႔ ဆြန္ နီနဲ႔ ဆီးရိုက္လို ဘာသာတူသူ အခ်င္းခ်င္းေတာင္ ကြဲလြဲမႈအည္ငယ္ေၾကာင့္ တိုက္ခိုက္ရန္မူေန ၾကျခင္းဟာ ဒကာေတာ္တို႔လက္ခံက်င့္သံုးေနတဲံ ဘာသာတရားရဲ႕ အဆံုးအမတရားေတာ္မ်ားႏွင့္ အမ်ားႀကီးသက္ ဆိုင္ပါတယ္ဒကာ။ေလာကမွာ ‘ကိုးကြယ္စရာ မ်ားစြာရွိႏိုင္ေပမဲ့လည္း စစ္မွန္ ေသာ၊ေအးခ်မ္းၿငိမ္းေအးေသာ၊ လြတ္ေျမာက္ေၾကာင္း အမွန္တရားကေတာ့ တစ္ခုတည္း ပဲရွိႏိုင္ပါတယ္’ ဒကာႀကီး။
ဒကာႀကီးတို႔ မူဆလင္မ်ားကိုယ္တိုင္ အစၥလာမ္ဘာသာကိုငါတို႔ဘာ့ေၾကာင့္ကိုးကြယ္ဆည္း ကပ္ေနၾကသသလဲ …? ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းကိုျပန္လည္ေမးခြန္းထုတ္ၾကည့္ပါ၊ မွန္ကန္တဲ့ အေျဖရရွိႏိုင္ ဖို႔အတြက္ ဘာသာစြဲကင္းကင္းနဲ႔ ပညာဉာဏ္ေရွ႔ထားၿပီးအေျဖထုတ္ၾကည့္ၾကပါ။ ဆင္းရဲဒုကၡေတြ က လြတ္ေျမာက္ခ်င္လို႕၊ကိုယ္စိတ္ ႏွစ္ပါး ေအးခ်မ္းသာယာခ်င္လို႔၊ေလာကီေလာကုတၱရာ(ယခု ႏွင့္ေနာင္)အက်ိဳးရရွိခ်င္လို႔စတဲ့ေကာင္းျမတ္တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေၾကာင့္ အစၥလာမ္ ဘာသာကို ကိုးကြယ္ေနျခင္းျဖစ္သည္ဆိုရင္၊အစၥလာမ္ဘာသာက ငါတို႔ လိုလားေတာင္းတသလို ေအးခ်မ္းမႈႏွ င့္ အမွန္တရားကို အမွန္တကယ္ေပးႏိုင္စြမ္းရွိ၊မရွိ ဆိုတာကို ေတြးေတာဆင္ျခင္ ေလ့လာသင့္ပါ တယ္ဒကာႀကီး။
ဘာသာတရားတခုကို ကိုးကြယ္တဲ့အခါမွာ မိမိရဲ့ဘ၀နဲ႔သံသရာတခုလံုးကိုေပဆပ္ၿပီး ကိုး ကြယ္ရတာျဖစ္လို႔ မိမိတို႔ကိုးကြယ္ေနတဲ့ ဘာသာတရားဟာ တကယ္အစစ္အမွန္ဟုတ္ရဲ႔ လား၊ တကယ္ေကာ ငါတို႔ေမ်ွာ္လင့္သလို ေအးခ်မ္းမႈ၊လြတ္ေျမာက္မႈကို ေပးစြမ္းႏိုင္သလားဆိုတာကို ဘာသာစြဲကင္းကင္းနဲ႔ ကိုးကြယ္စရာဘာသာတရားကို ပညာဉာဏ္နဲ႔အသိဉာဏ္ဆိုတဲ့ မွတ္ေက်ာ က္ေပၚမွာ တင္ၿပီးစစ္ေဆးၾကည့္ပါ၊ ဒီလိုမွတ္ေက်ာက္တင္စစ္ေဆးတဲ့အခါ ငါဟာဘယ္ဘာသာ ၀င္၊ဘယ္လူမ်ိဳးစတဲ့ ငါစြဲေတြကိုပယ္ေဖ်ာက္ၿပီး ဘာသာမဲ့တေယာက္လို စည္းေဘးထြက္ၿပီးဘာ သာေတြကိုေလ့လာဆန္း စစ္ပါ၊ကိုယ္ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အတိုင္း ေပးစြမ္းႏိုင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္တဲ့ဘာ သာ၊ကိုုးကြယ္ထိုက္တဲ့ ဘာသာကိုပဲကိုးကြယ္ ပါဒကာေတာ္၊
“ကုန္ရံႈးရင္တစ္ေခါက္၊ လင္ရံႈးရင္ တစ္သက္၊ ကိုယ္ကြယ္မႈ(ဆရာ) ရံႈးရင္ တစ္သံသရာလံုးေမွာက္” ဆိုၿပီး ဦးဇင္းတို႔ျမန္မာ စကားပံုတစ္ခုရွိပါတယ္ ၊ဒီစကားပံုဟာ ကိုးကြယ္မႈဘာသာတရားမွန္ကန္ဖို႔ အေရး ႀကီးပံုကို သတိ ေပးထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္၊ ေလာကမွာတခဏသာအသံုးျပဳမဲ့ ပစၥည္းေလးေတြကိုေတာင္ ၀ယ္ယူတဲ့ အခါမွာ ေကာင္း၊မေကာင္း၊အျပစ္အနာဆာရွိ၊မရွိစစ္ေဆးၾကည့္ၾကေသရင္ မိမိတို႔ရဲ႕ ဘ၀တခုလံု၊ သံတရာတစ္ေလွ်ာက္လံုးတဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ဘာသာတရားကိုေရြးခ်ယ္တဲ့အခါ ပို၍စစ္ေဆးေလ့လာ မသင့္ေပဘူးလားဒကာေတာ္၊
“ေထရ၀ါဒခ်င္း အတူတူလုိ႔ ေျပာေနတဲ့ မုိးျပာဂုိဏ္းကုိေရာ လူႀကီးမင္း ဘယ္လုိျမင္ပါ သလဲ?”ဆိုတဲ့ ဒကာစုိက္ယဒ္ဟာဂ်ီေဘလားလ္ႏူးရ္ ရဲ႕ေမးခြန္းကိုေျဖရရင္ ပထမအေနနဲ႔ေထရ၀ါဒ ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ကို နာလည္ သိျမင္ေအာင္ ရွင္းျပပါမယ္။ ေထရ၀ါဒဆိုတာ “ေထရာနံ ၀ါေဒါတိ ေထရ၀ါေဒါ၊ ဆိုတဲ့ ေဒသနာေတာ္နဲ႔အညီ ဗုဒၶျမတ္စြာေဟာၾကားေတာ္မူထားတဲ့ တရားေဒသနာ ေတာ္တို႔ကို ဗုဒၶျမတ္စြာသက္ေတာ္ထင္ရွား ရွိေတာ္မူစဥ္ကာလကအတုိင္း၊ “ျပဳျပင္ျခင္း၊ျဖည့္စြ က္ျခင္း၊ပယ္ႏႈတ္ျခင္းအလ်ဥ္းမရွိပဲ ဗုဒၶျမတ္စြာ၏ တရားေတာ္ျမတ္အတုိင္း သင္ယူျခင္း၊လိုက္ နာျခင္း၊ေဟာေျပာပို႔ခ်ျခင္း၊က်င့္သံုးျခင္းအားျဖင့္ ေနေတာ္မူၾကတဲ့သံဃာေတာ္ျမတ္တို႔၏ ၀ါဒကို ေထရ၀ါဒဟု ေခၚဆိုတာျဖစ္ပါတယ္”
သို႔ဆိုလွ်င္ဗုဒၶျမတ္စြာ၏ ေဒသနာတရားေတာ္အတုိင္းသင္ၾကားျခင္း၊လိုက္နာျခင္း၊ ေဟာေ ျပာပို႔ခ် ျခင္း၊က်င့္သံုးျခင္းမရွိတဲ့ အဓမၼ၀ါဒီ မိုးျပာဂိုဏ္းဟာ ေထရ၀ါဒဟုတ္၊မဟုတ္ဆိုတာကို ဒကာ ႀကီးတို႔တြင္ မူႀကိဳအဆင့္မွ် အသိပညာရွိမည္ဆိုကနားလည္္သေဘာေပါက္ပါလိပ္မယ္လို႔္ထင္ပါတယ္။မိုးျပာဂိုဏ္းရဲ႔ ေနာက္ကြယ္မွေနၿပီး ဘယ္သူေတြကအားေပးအားေျမွာက္ ေထာက္ ပန္႔ေပး ေန တယ္ ဆိုတာကို ဒကာႀကီး တို႔ မူဆလင္ထိပ္ပိုင္းကို ေလ့လာၾကည့္ရင္ သိရွိႏိုင္ပါလိပ္မယ္ဒကာ ႀကီး။
ေနာက္ဆံုးေမးခြန္းျဖစ္ေသာ အရိမၼေတယ(အရိေမတၱယ် ဟုေရးမွသာမွန္၏) ျမတ္စြာ ဘုရားပြင့္မယ့္ ကိစၥကုိ ဘယ္လုိယုံၾကည္ထားပါသလဲ? ေမးခြန္းကိုလည္း ဥပမာေလးတခု ေျပာျပ လိုက္လွ်င္ ဒကာႀကီးအ ေနျဖင့္ ရွင္းလင္းသေဘာေပါက္သြားပါလိပ္မယ္။
ေလာကမွာ အျမတ္ဆံုုးျဖစ္တဲ့ဘုရားအျဖစ္ကိုရွိဖို႔ဆိုတာကုိအသာထား B.A,B.Sc,ကဲ့သို႔ ဘြဲ႔ေလးတစ္ဘြဲ႔ရရွိရန္အ တြက္ကိုပင္ ငယ္စဥ္အစကေလးဘ၀မွစၿပီးမူႀကိဳတန္း၊မူလတန္း၊ အလယ္ တန္း၊ အထက္တန္းအျပင္ တကၠသိုလ္အထိ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အခ်ိန္ေတြ၊ေငြေတြ ေပးဆပ္ျဖည့္ ဆည္း ခဲ့ၾကရတာမ ဟုတ္ပါလား၊ မူႀကိဳ၊မူလတန္းမွ အထက္တကၠသိုလ္အထိ တက္ေရာက္သင္ ယူခဲ့ျခင္းမရွိပဲ ဘယ္ဘုရားကမွ ေရာ့အင့္ B.A,M.A,ဘြဲ႔ေတြရေစဆိုၿပီးလုပ္ေပးလို့မရႏိုင္ပါဘူး၊ အကယ္၍ လုပ္ေပးမယ္လို႔ေျပာရင္လဲ ဒါဟာအမွန္တရားနဲ႔ကင္းကြာသြားပါလိပ္မယ္၊ ဘုရားကိုအား ကိုးၿပီး စာမက်က္ပဲေနမည္ဆိုက ဘယ္လိုနည္းႏွင့္မွ မွန္ကန္တဲ့စာေမးပြဲေအာင္ႏိုင္မွာမဟုတ္သလို စာေမးပြဲကိုလည္း ဘယ္ဘုရာသခင္ကမွ ကိုယ္စားလာၿပီး စာေမးပြဲေျဖဆိုေပးမွာမဟုတ္ပါဘူး။
ဒီလိုေလာကီဘြဲ႔တစ္ခုအတြက္အတြက္ အခ်ိန္ေတြ၊ေငြေတြ၊ႀကိဳးစားမႈေတြနဲ႔ ျဖည့္က်င့္အား ထုတ္ရေသးရင္ ဘုရားျဖစ္ဖို႔ရန္အတြက္ ဘယ္ေလာက္ထိအားထုတ္ျဖည့္ဆည္းရမယ္ဆိုတာ ကိုယ္ တိုင္သာဆံုးျဖတ္ပါ၊ဘာအားထုတ္ျဖည့္က်င့္၊ႀကိဳးစားမႈမွမရွိပဲဘုရားသခင္္ျဖစ္ေပၚလာသည္ဆိုတာ ျဖစ္ႏိုင္၏၊မျဖစ္ႏိုင္၏ဆိုတာကို ဒကာႀကီးကိုယ္တိုင္သာ အေျဖရွာပါဒကာ။ ဦးဇင္းတို႔ဗုဒၶဘာသာအရ ေနာင္ပြင့္ေတာ္မူမဲ့ အရိေမတၱယ်အေလာင္းေတာ္ဟာ ဘုရားျဖစ္ရန္အတြက္ဘုရားျဖစ္ေၾကာင္း ဒါန၊ သီလစတဲ့ပါရမီေတာ္ေတြကို ျဖည့္ဆည့္ေနျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္၊ ေက်ာင္းမွန္မွန္တက္၊စာမွန္မွန္ က်က္သူဟာ ေနာင္တခ်ိန္မွာေသျခာေပါက္ ဘြဲ႔ရရွိမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ရန္ကုန္ကိုေရာက္ခ်င္တဲ့သူဟာ ရန္ကုန္ကိုေရာက္မယ့္လမ္း ကိုေတာ့ ေသျခာေပါက္ေလ်ွာက္ရပါလိပ္မယ္ဒကာ၊ ထမင္းစားခ်င္ ရင္ေတာ့ ထမင္းကိုခ်က္ရပါမယ္ ဘယ္ဘုရားသခင္ကမွ ထမင္းေရာက္ေအာင္လုပ္ေပး မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဘြဲ႔ရခ်င္သူေက်ာင္းတက္တာ၊ ရန္ကုန္ေရာက္ ခ်င္သူ ရန္ကုန္ေရာက္မယ့္လမ္း ကိုသြားတာ ၊ ထမင္းစားလိုသူ ထမင္းခ်က္တာဟာ တကယ္မွန္တဲ့ လမ္းစဥ္ပါ၊ဘာမွသံသယ၀င္ စရာမရွိပါဘူး၊ ဘာအ က်င့္မွမက်င့္ေဆာင္ပဲ ဗုန္းကနဲ႔ဘုရားေပၚလာျခင္းသည္သာ သံသယပြားစ ရာမဟုတ္ပါလားဒကာေတာ္။
ဒကာေတာ္စိုက္ယဒ္ဟာဂ်ီေဘလားလ္ႏူးရ္ေရ ဒကာေတာ္တို႔ အစၥလာမ္ဘာသာကိုဒကာ ႀကီးဦးေန မ်ိဳးေ၀က ကုရ္အာန္စာအုပ္မွ ထုတ္ႏႈတ္ကာေမးခြန္ထုတ္သလို ဒကာႀကီးလဲ ေနာင္အ ခ်ိန္မွာ ဗုဒၶေဒသနာေတာ္ထဲမွထုတ္ႏႈတ္ၿပီးအဆင့္ျမင့္ျမင့္ ေမးခြန္းမ်ားစြာကိုထုတ္ႏႈတ္ေမး ႏိုင္္လိပ္မယ္လို႔ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္ဒကာ။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ဒကာႀကီးကို ေမးလိုသည္မွာ ဗုဒၶျမ တ္စြာရဲ႔ အေၾကာင္းဘ၀ျဖစ္စဥ္ဗုဒၶ၀င္လို ဒကာႀကီးတို႔အလႅာမွာ တိက်ခိုင္လံုတဲ့အထၳဳပၸါဒ္ဘ၀ျဖစ္စဥ္ နွင့္ ဗုဒၶဘာသာတြင္ရွိေသာ သီလ၊သမာဓိ၊ပညာ၊ ေသာတာပတၱိ၊ သကဒါဂါမိ၊အနာဂါမိ၊အရဟတၱ စတဲ့ က်င့္စဥ္လမ္းစဥ္မ်ားကဲ့သို႔မွန္ကန္တိက် ေအးခ်မ္းေသာ က်င့္စဥ္မ်ိဳးကိုရွိပါသလား လို႔အျမည္းသေဘာေမးခြန္းထုတ္လိုပါတယ္၊ ဒကာေတာ္ဟာဂ်ီႏွင့္မိတ္ေဆြမ်ား အမွန္တရား ကိုရွာေဖြေတြ႔ရွိၿပီး “အျမင္မွန္ရကာ အမွားျပင္ႏိုင္၍ လမ္းမွားပယ္ေဖ်ာက္ လမ္းမွန္ေရာက္ပါေစဟု ပတၳနာျပဳဆုေတာင္းလိုက္ပါတယ္ဒကာေတာ္.။
(ဘာသာတရားအဆီအႏွစ္၊ ကိုယ္စီသံုးေဆာင္ႏိုင္ၾကပါေစ)
ဓမၼ၀ီရ အရွင္ေတဇနိယ
Ph,D(Thesis)
